Home Biology Types of Human Disease in odia !!! odia science notes !!!

Types of Human Disease in odia !!! odia science notes !!!

0
369

Types of Human Disease in odia !!! odia science notes !!!

  • ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ଜୀବଜଗତର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କିମ୍ବା ମେଟାବୋଲିକ୍ ଦକ୍ଷତାର ସ୍ତର | ମଣିଷମାନଙ୍କରେ ଏହା ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ କିମ୍ବା ସାମାଜିକ ଆହ୍ୱାନ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ସମୟରେ ଆଡାପ୍ଟଟ ଏବଂ ସ୍ୱ-ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାମର୍ଥ୍ୟ |
  • ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ଏହାର 1948 ସମ୍ବିଧାନରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ଅର୍ଥରେ “ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାରୀରିକ, ମାନସିକ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସୁସ୍ଥତାର ଅବସ୍ଥା” ଭାବରେ ପରିଭାଷିତ କରିଛି ଏବଂ କେବଳ ରୋଗ କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳତାର ଅନୁପସ୍ଥିତି ନୁହେଁ।
  • ଏକ ରୋଗ ହେଉଛି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଅବସ୍ଥା, ଏକ ଗଠନ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟର ଏକ ବ୍ୟାଧି ଯାହା ଏକ ଅଙ୍ଗ କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ |
  • ରୋଗର କାରଣ ଅଧ୍ୟୟନକୁ ପାଥୋଲୋଜି କୁହାଯାଏ |
  • ରୋଗ ପ୍ରାୟତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଚିହ୍ନ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ଚିକିତ୍ସା ଅବସ୍ଥା ଭାବରେ ବୁଝାଯାଏ |

ରୋଗର ପ୍ରକାର (Types of Diseases)

ଏହି ରୋଗଗୁଡିକ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଦୁଇ ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇପାରେ: ଜନ୍ମଗତ ଏବଂ ଅର୍ଜନ |

ଜନ୍ମଗତ ରୋଗ(Congenital Diseases)

  • ଜନ୍ମରୁ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଶାରୀରିକ ବା ଶାରୀରିକ ଅସ୍ୱାଭାବିକ | ସେଗୁଡିକ ଦ୍ୱାରା ହୋଇପାରେ |
  • ଗୋଟିଏ ଜିନ୍ ମ୍ୟୁଟେସନ୍ (ଆଲକାପଟୋନୁରିଆ, ଫେନିଲକେଟୋନୁରିଆ, ଆଲବିନିଜିମ୍, କ୍ଲେ-ସେଲ୍ ରକ୍ତହୀନତା, ହେମୋଫିଲିଆ, ରଙ୍ଗ ଅନ୍ଧତା);
  • କ୍ରୋମୋଜୋମାଲ୍ ଅବରୋଧ (ଡାଉନ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, କ୍ଲାଇନ୍ଫେଲ୍ଟର ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଟର୍ନର ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ); କିମ୍ବାପରିବେଶ କାରକ (ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ, ହରେଲିପ୍) | ଜିନ୍ ଏବଂ କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ ପ୍ରେରିତ ଜନ୍ମଗତ ତ୍ରୁଟି ପରି, ପରିବେଶ ଦ୍ୱରା  ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଅସ୍ୱାଭାବିକତା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ ନାହିଁ |

ପ୍ରାପ୍ତ ରୋଗ (Acquired Diseases)

  • ଏହି ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ଜନ୍ମ ପରେ ବିକଶିତ ହୁଏ | ସେଗୁଡ଼ିକ ଆହୁରି ଦୁଇ ପ୍ରକାରର: ଯୋଗାଯୋଗଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଅଣ-ଯୋଗାଯୋଗ |
  • ସଂକ୍ରାମକ (ସଂକ୍ରାମକ) ରୋଗ ଜୀବାଣୁ, ରିକେଟ୍ସିଆ, ଜୀବାଣୁ, କବକ, ପ୍ରୋଟୋଜୋନ୍ ଏବଂ ପୋକ ଦ୍ୱରା ହୋଇଥାଏ।
  • ଅଣସଂରକ୍ଷିତ (ଅଣ-ସଂକ୍ରାମକ) ରୋଗ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିଥାଏ ଯିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ବିକଶିତ କରେ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ବିସ୍ତାର କରେ ନାହିଁ |

ଅଣ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଚାରି ପ୍ରକାରର |

1. ଜୈବିକ କିମ୍ବା ଡିଜେନେରେଟିଭ୍ ରୋଗ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗର ତ୍ରୁଟି ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ, ଯଥା, ହୃଦ୍ ରୋଗ, ଅପସ୍ମାର | ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗର କିଛି ଅଂଶର ଅସ୍ୱାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ହୃଦରୋଗ ହୁଏ | ମସ୍ତିଷ୍କର ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଚାପ ଯୋଗୁଁ ଅପସ୍ମାର ହୋଇପାରେ |
2. ପୁଷ୍ଟିକର ଖାଦ୍ୟ, ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥ, ଭିଟାମିନ୍, ଏବଂ ହରମୋନର ଅଭାବ ଦ୍ୱାରା ଅଭାବ ରୋଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯଥା କ୍ୱାସିୟର୍କୋର, ବେରିବେରୀ, ଗୋଇଟ୍ରେ, ମଧୁମେହ ଏକ ଲମ୍ବା ତାଲିକାରୁ ଅଳ୍ପ କିଛି |
3. ଯେତେବେଳେ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଦେଶୀ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇଯାଇଥିବା ଶରୀର ସେହି ପଦାର୍ଥର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଆଲର୍ଜି ହୁଏ | ଘାସ ଜ୍ୱର ଏକ ଆଲର୍ଜି ରୋଗ।
4. ଶରୀରରେ କେତେକ ଟିସୁର ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା କର୍କଟ ହୁଏ |

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ (The Immune System)
1. ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି – ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ଜୀବାଣୁ, ଜୀବାଣୁ, ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ବିଦେଶୀ ଶରୀରରୁ ରକ୍ଷା କରିବାର କ୍ଷମତା |ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି, ପ୍ରେରିତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ ଆଲର୍ଜିର ବିଭିନ୍ନ ଘଟଣା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ବିଜ୍ଞାନକୁ ଇମ୍ୟୁନୋଲୋଜି କୁହାଯାଏ |
3. ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା – ପ୍ରତିରକ୍ଷା ର ତୃତୀୟ ଧାଡି | ଆଣ୍ଟିବଡି ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ସ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବିଶେଷ ଲିମ୍ଫୋସାଇଟ୍ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଜଡିତ କର |
4. ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ସ – ପଦାର୍ଥ ଯାହା ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲାବେଳେ ଆଣ୍ଟିବଡି ଉତ୍ପାଦନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ |
5. ଆଣ୍ଟିବଡି – ଇମ୍ୟୁନୋଗ୍ଲୋବୁଲିନ୍ସ () ଯାହା ଆଣ୍ଟିଜେନ୍ କିମ୍ବା ବିଦେଶୀ ଶରୀରର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଶରୀରରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ |
6. ସମସ୍ତ ଆଣ୍ଟିବଡି ଇମ୍ୟୁନୋଗ୍ଲୋବୁଲିନ୍ କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ | ଇମ୍ୟୁନୋଗ୍ଲୋବୁଲିନ୍ ଆଣ୍ଟିବଡି ନୁହେଁ |
7. ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରକାରର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଛି: ନୂତନ କିମ୍ବା ପ୍ରାକୃତିକ କିମ୍ବା ଅଣ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତ କିମ୍ବା ଆଡାପ୍ଟିଭ୍ କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା |

ଟିକା ଏବଂ ଟୀକାକରଣ (Vaccine & Vaccination)

ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍: ଏକ ଉତ୍ପାଦ ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତିର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତିକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଗରେ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ, ଯାହାଙ୍କୁ ସେହି ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ | ଟିକା ସାଧାରଣତ need ଛୁଞ୍ଚି ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦିଆଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପାଟି ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ନାକରେ ସ୍ପ୍ରେ କରାଯାଇପାରେ |

ଟୀକାକରଣ: ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୋଗରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଶରୀରରେ ଏକ ଟିକା ଆଣିବା କାର୍ଯ୍ୟ |
1974 ରେ ବିଶ୍ Health ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଏକ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଟୀକାକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ କରି ପିଲାମାନଙ୍କୁ 6 ଟି ସାଂଘାତିକ ରୋଗରୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା। ଡିଫଥେରିଆ, ପେର୍ଟୁସିସ୍, ଟିଟାନସ୍, ପୋଲିଓ, ଟିବି (ଯକ୍ଷ୍ମା) ଏବଂ ମିଳିମିଳା। ଏହା 1985 ରେ ଭାରତରେ ଲଞ୍ଚ କରାଯାଇଥିଲା।

ଟିକା ଏବଂ ଟୀକାକରଣ ଶବ୍ଦଗୁଡିକ ଭାରିଓଲା ଟିକା ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଶବ୍ଦଟି ଏଡୱାର୍ଡ ଜେନେରଙ୍କ ଦ୍ୱରା ସୂଚିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

2014 ରେ ପୋଲିଓ ଭାରତରୁ ବିଲୋପ ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା।

Age Vaccination Dose
Birth to 12 months 1. OPT (triple vaccine, against diphtheria, whooping cough/pertussis and tetanus)

2. Polio (Sabin’s oral, previously Salk’s injectible)

3. BCG (Bacillus Calmette Guerin)

1. Three doses (commonly oral) at intervals of 4-6 weeks.

2. Three doses at intervals of 4-6 weeks.

3. Intradermal and one vaccine

9-15 months Measles vaccine (MMR or Measles, Mumps and Rubella) One dose
8-24 months 1. OPT

2. Polio (oral)

3. Cholera vaccine (can be repeated every

year before summer)

1. Booster dose

2. Booster dose

3. One

5-6 years 1. DT (Bivalent vaccine against diphtheria and tetanus)

2. Typhoid Paratyphoid vaccine

1. Booster dose

2. Two doses at intervals of 1-2

months

10 years Tetanus, TAB (typhoid) Booster dose
16 years Tetanus, TAB Booster dose

 

Major Diseases Caused by Bacteria

Disease Pathogen Affected Organs Symptoms
Anthrax Bacillus Anthracis Skin, Lung Itchiness, loss of appetite, nausea, fever
Botulism Clostridium Botulinum Neural System Difficulty swallowing or speaking,

dry mouth

Chlamydial

Urethritis

Chlamydia Trachomatis Cervix, Eye, Urethra pain or burning during urination. itching, redness, or swelling
Cholera Vibrio Cholerae Intestine Vomiting, acute diarrhoea, muscular

cramps, dehydration etc.

Diphtheria Corynebacterium diphtheriae Respiratory tract Difficulty in respiration (mainly in

2-5 yrs of child)

Gonorrhea Neisseria Gonorrhea Urinary Tract Swelling in urinary tract
Leprosy Mycobacterium Leprae Skin, Bones,

Peripheral Nerves

Ulcers, nodules, scaly scabs (the

infected part of the body becomes senseless)

Plague Pasteurella, Yersinia

pestis

Blood and lung High fever, weakness and

haemorrhage which trun black, anemia, fever

Pneumonia Diplococcus

pneumoniae

Lungs Chest pain, cough, high, fever.
Salmonellosis Salmonella Intestine diarrhea, fever, & abdominal cramps
Tetanus (lock jaw) Clostridium tetani Central nervous system Painful contraction of neck and jaw muscles followed by paralysis of

thoracic muscles.

Tuberculosis Mycobacterium

Tuberculosis

Lungs Repeated coughing, high fever
Typhoid Salmonella typhi Intestine High fever, diarrhoea, headache
Typhus Salmonella Typhi Blood, Skin  
Whooping cough

or pertussis

Bacillus pertussis Respiratory

system

Continuous coughing

 

Major Diseases Caused by Virus

Disease Pathogen Affected Organs Symptoms
AIDS Acquired

Immune Deficiency

Syndrome

HIV Human

Immunodeficiency

Virus

T-lymphocytes,

White blood cells

Weak immune system
Chicken pox

(Varicella)

Vericella virus Whole body High fever, reddish eruption

on body.

Dengue Fever dengue virus Blood, Muscles, head, eye and joints High fever, backache, headache, retro-orbital pain

behind the eye ball.

Ebola Ebola Virus (filovirus) Whole body Fatal hemorrhagic fever,

liver and kidney dis-function

vomiting, headache.

Hepatitis A (Not fatal)

and B (fatal)

Hepatitis-A & B virus Liver Loss of appetite, nausea, whitish stool and jaundice
Herpes Simplex herpes simplex virus Skin, Pharynx, Genital organs multiple blisters on or around affected areas
Influenza (flu) Influenza virus Respiratory Tract Inflammation of upper

respiratory tract, nose throat and eyes.

Measles (Rubeola) Rubella virus Whole body Loss of appetite, reddish

eruption on the body.

 

Mumps (Epidemic

Parotitis)

mumps virus Salivary Glands, Blood low-grade fever, malaise, headache, muscle aches
Polio or poliomyelitis Polio virus Intestine, Brain, Spinal Cord, throat,

backbone and nerve

Fever, backbone and intestine wall cells are

destroyed. It leads to paralysis.

Rabies

(hydrophobia)

rabies virus Brain, Spinal cord Encephalitis fear of water,

high fever, headache, spasm of throat and chest leading

to death.

Small Pox (Variola) Variola virus Whole body Light fever, eruption of blood on body
Swine influenza

(flu)

H1N1 flu virus Whole body (muscles) Headache, tiredness, sore

throat, Vomiting, breathing problems.

Viral Fevers Viral fever virus Blood runny nose, sore throat,

cough, hoarseness, and muscle aches

Yellow Fever Flavi-virus Liver, Blood fever, chills, loss of appetite,

nausea, muscle pain, headache

 

Major Diseases Caused by Protozoan

Disease Pathogen Affected Organs Symptoms
African

Trypanosomiasis

Trypanosoma gambienes

Vector – Tse-tse fly

Blood and riervous tissue. feels sleepy, may cause death
Amoebic dysentery

(Amoebiasis)

Entamoeba histolytica Colon (intestine) loose motion with blood,

pain in abdomen

Diarrhoea Giardia Digestive system loose motions, vomiting
Filaria or elephantiasis Wuchereria bancrofti

Vector – Culex mosquito

arms and legs Swelling of legs and arms
Kala azar or

dumdum fever

Leishmania Donovani

Vector – Sand flies

Spleen and liver high fever and liver

enlargment

Malaria Plasmodium parasites

Vector – Female

Anopheles mosquito

blood, spleen, liver, eyes, central nervous

system, lungs, kidneys

Periodical attacks of high fever, pain in joints

accompanied by chill, heavy perspiration and

fast pulse

Pyorrhea Entamoeba gingivalis Gums of mouth, teeth tenderness, redness and swelling of gums

 

Major Diseases Caused by Fungi

Disease Name Pathogen Organs Affected Symptoms
Aspergillis Aspergillus fumigatus Lung, Air Tract Obstruction in the functioning of lungs.
Athlete’s foot Tinea pedis Skin Cracking of feet
Baldness Tinea capitis Hair Hair fall
Beriberi deficiency of thiamin

(vitamin B1)

Heart and nerve weight loss, pain in the limbs,

irregular heart rate

Fungal Meningitis Cryptococcus Brain  
Ringworm Tricophyton Verrucosum Skin Round red spot on skin, itching
Scabies Acarus scabiei Skin itching and white spot

 

human ଡ଼ାଈଜେଏସଟିଭ ବିଷୟରେ ଓଡ଼ିଆ ରେ ପଢିବା ପାଇଁ ଏଠାରେ କ୍ଲିକ କରନ୍ତୁ 

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here